StartPoradnikiRODO w salonie stolarki — co naprawdę trzeba zrobić
Prowadzenie firmy

RODO w salonie stolarki — co naprawdę trzeba zrobić

Zgoda jest najsłabszą podstawą i najrzadziej potrzebną. Kiedy jej nie potrzebujesz, co powiedzieć klientowi przy pomiarze, jak długo trzymać dane i co z ekipą montażową.

Zespół Alstre7 min czytania
Obowiązek informacyjny RODO: kiedy i co powiedzieć

Ta rozmowa kończy się zwykle przeprosinami i usunięciem numeru, ale pokazuje problem szerszy niż jeden SMS. Salon stolarki przetwarza dane osobowe w każdym kroku procesu — od zapytania, przez pomiar w domu klienta, po reklamację po dwóch latach — i robi to zwykle bez świadomości, że cokolwiek trzeba w tej sprawie ustalić. Poniżej: kiedy potrzebujesz zgody, a kiedy nie i dlaczego to rozróżnienie jest najważniejsze; co powiedzieć klientowi i kiedy; jak długo trzymać dane; co zrobić z ekipą montażową i producentem; oraz jak odpowiedzieć, gdy ktoś zażąda usunięcia.

Zgoda jest najsłabszą podstawą i najrzadziej potrzebną

Najczęstsze nieporozumienie w małych firmach brzmi: „na wszystko trzeba mieć zgodę”. Otóż nie — i to jest dobra wiadomość, bo zgoda jest podstawą najbardziej kłopotliwą. Można ją w każdej chwili wycofać, trzeba umieć wykazać, że została udzielona, i musi być dobrowolna, czyli nie da się jej wymusić przy zawieraniu umowy.

Do obsługi zlecenia zgoda nie jest potrzebna. Dane klienta przetwarzasz, bo są niezbędne do wykonania umowy — od wyceny, przez pomiar i montaż, po serwis. To wynika wprost z rozporządzenia o ochronie danych osobowych i obejmuje także etap przed umową, gdy klient prosi o wycenę.

Po zakończeniu zlecenia dane trzymasz z innej przyczyny: bo musisz. Faktury i dokumentacja podatkowa mają własne terminy, a odpowiedzialność za wady biegnie dwa lata. To jest obowiązek prawny i prawnie uzasadniony interes — obrona przed roszczeniami.

Zgoda zostaje tam, gdzie faktycznie jest potrzebna: marketing do osoby, która nie jest już Twoim klientem. Wysyłka oferty rolet do klientki sprzed czterech lat to właśnie ten przypadek — i tu zgody zabrakło.

Marketing do własnych klientów

Rzecz najczęściej mylona. To, że ktoś kupił u Ciebie okna, nie oznacza automatycznej zgody na SMS-y i maile z ofertami. Przy wysyłce na numer telefonu i adres e-mail obowiązują dodatkowo przepisy o komunikacji elektronicznej, które wymagają odrębnej zgody na sam kanał kontaktu — niezależnie od tego, jaką masz podstawę w przepisach o ochronie danych.

Praktycznie: jeżeli chcesz wysyłać oferty, zbierz zgodę przy umowie, osobnym polem, którego zaznaczenie niczego nie warunkuje. Jedno pole i jedno zdanie, przy podpisie, kiedy klient jest życzliwy — nieporównanie łatwiej niż zdobywać ją później.

Obowiązek informacyjny: kiedy i co powiedzieć

Musisz poinformować klienta, że przetwarzasz jego dane, kto to robi, po co, jak długo i jakie ma prawa. Nie po zawarciu umowy — w momencie zebrania danych. W salonie stolarki ten moment przychodzi wcześniej, niż się wydaje: przy zapytaniu o wycenę albo przy umawianiu pomiaru, nie przy podpisie.

Formy nie ma narzuconej. Wystarczy klauzula na formularzu zapytania, druga strona protokołu pomiaru i informacja na stronie internetowej. Ważne, żeby dało się wykazać, że dotarła — dlatego lepiej mieć ją w dokumencie, który klient podpisuje, niż na tablicy w ekspozycji.

W treści muszą znaleźć się: kto jest administratorem z danymi kontaktowymi, w jakim celu i na jakiej podstawie przetwarzasz, komu dane przekazujesz, jak długo je trzymasz oraz lista praw klienta. Jedna strona.

Ekipa montażowa i producent — komu przekazujesz dane

Tu jest miejsce, które w małych firmach nie istnieje w ogóle, a dotyczy każdego zlecenia.

Ekipa montażowa na zleceniu dostaje imię, nazwisko, adres i telefon klienta. Jeżeli to podwykonawca, a nie Twój pracownik, przetwarza te dane w Twoim imieniu — jest podmiotem przetwarzającym, a Ty musisz mieć z nim umowę powierzenia. Nie jest to gruby dokument: określa, jakie dane, w jakim celu, na jak długo i jakie zabezpieczenia. Dwie strony dołączone do umowy o współpracę.

Producent stolarki to inny przypadek. Jeżeli przekazujesz mu tylko wymiary i specyfikację, dane osobowe w ogóle nie wychodzą. Jeżeli zamówienie zawiera adres dostawy i telefon klienta — już wychodzą i trzeba to uwzględnić w informacji dla klienta.

Dostawca oprogramowania — czyli także my — jest podmiotem przetwarzającym. Administratorem danych swoich klientów jesteś Ty, a umowa powierzenia powinna być podpisana zanim wprowadzisz do systemu pierwszą kartę klienta.

Jak długo trzymać dane

Nie ma jednego terminu i nie ma przepisu, który podałby liczbę. Trzeba wyznaczyć własne okresy i umieć je uzasadnić — a robi się to od najdłuższego obowiązku, jaki dotyczy danej kategorii.

  • Dokumentacja księgowa — okres wynikający z przepisów podatkowych, liczony od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

  • Umowy, protokoły, korespondencja o zleceniu — przez okres odpowiedzialności za wady i przedawnienia roszczeń, z zapasem na spór, który zaczyna się pod koniec tego okresu.

  • Zapytania, które nie skończyły się umową — krótko. Rok jest zwykle w zupełności wystarczający, a trzymanie ich pięć lat trudno czymkolwiek uzasadnić.

  • Dane na potrzeby marketingu — do wycofania zgody, ale warto ustawić własny termin przeglądu, żeby baza nie zawierała numerów sprzed dekady.

Kluczowe jest to, żeby te okresy w ogóle gdzieś istniały na piśmie. Odpowiedź „nie usuwamy niczego, bo a nuż się przyda” nie jest polityką retencji i przy pierwszym żądaniu klienta okaże się nie do obrony.

Gdy klient żąda usunięcia danych

Odruch bywa dwojaki i oba są błędne: usunąć wszystko natychmiast albo odmówić w całości. Prawidłowa odpowiedź leży pośrodku i wymaga rozdzielenia danych na dwie grupy.

Czego usunąć nie możesz — dokumentacji, którą musisz trzymać z mocy przepisów podatkowych, oraz danych potrzebnych do obrony przed roszczeniami przez okres odpowiedzialności za wady. Prawo do usunięcia nie jest bezwzględne i te wyjątki są wprost przewidziane.

Co usunąć trzeba — wszystko, co trzymasz „na wszelki wypadek”: zapytania bez umowy, dane w bazie marketingowej, notatki, zdjęcia niezwiązane z dokumentacją zlecenia.

Na żądanie odpowiadasz bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w miesiąc. Odpowiedź musi wyjaśniać, co usunięto, czego nie i dlaczego — z podaniem podstawy. Samo „nie możemy” jest odmową bez uzasadnienia i zwykle kończy się skargą.

Rzeczy, które w salonie stolarki zaskakują

Zdjęcia z pomiaru. Fotografia wnętrza cudzego domu to dane osobowe, jeśli da się powiązać ją z osobą — a w Twoim systemie jest przypisana do konkretnego zlecenia, więc da się zawsze. Traktuj je jak resztę dokumentacji: ten sam okres przechowywania, ten sam zakres dostępu.

Prywatne telefony montażystów. Numery klientów w prywatnym telefonie pracownika to zbiór poza Twoją kontrolą, który zostaje u niego po odejściu z pracy. To realny problem, nie formalność — i jednocześnie ten sam problem operacyjny, o którym pisaliśmy przy podziale obowiązków: dane zlecenia mają być w systemie, nie w czyjejś kieszeni.

Monitoring w ekspozycji. Kamery wymagają własnej informacji przy wejściu, ustalonego okresu przechowywania nagrań i wskazania, kto ma do nich dostęp.

Wspólna skrzynka pocztowa. Adres, do którego ma dostęp pięć osób, oznacza, że pięć osób widzi całą korespondencję z klientami. Nie jest to zakazane, ale wymaga świadomej decyzji o tym, kto i po co ten dostęp ma.

Co zrobić w praktyce — lista na jedno popołudnie

  • Napisać klauzulę informacyjną i wpiąć ją w formularz zapytania oraz protokół pomiaru.

  • Dodać do umowy osobne pole zgody marketingowej, którego zaznaczenie niczego nie warunkuje.

  • Spisać okresy przechowywania dla czterech kategorii danych z listy powyżej.

  • Podpisać umowy powierzenia z ekipami podwykonawczymi i z dostawcą oprogramowania.

  • Sprawdzić, kto w firmie ma dostęp do jakich danych — i czy każdy potrzebuje wszystkich.

  • Ustalić jedną osobę, która odpowiada na żądania klientów, żeby nie robił tego przypadkowy doradca.

Punkt piąty warto potraktować poważnie, bo jest jednocześnie wymogiem i zwykłym porządkiem: pomiarowiec nie musi widzieć historii płatności, a księgowa zdjęć z montażu. Role i uprawnienia w systemie pozwalają to ustawić raz, zamiast liczyć na to, że każdy zajrzy tylko tam, gdzie powinien.

Alstre

To wszystko dzieje się samo, gdy dokumenty powstają z systemu.

Umowa dobiera klauzule po typie klienta, pomiar zamienia się w ofertę, a reklamacja pilnuje ustawowego terminu odpowiedzi.